|
|||||||
|
|
|
|||||
|
|
|||||||
|
|||||||
|
|
|
|||||
|
|
|||||||
|
|
9- تفاوت شتاب خطي و شتاب زاويه اي
وقتي چيزي حول يك مركز مي چرخد ممكن است يك يا
دونوع (و يا بيشتر) شتاب پيدا كند.
فرض كنيد ا زمين كه دور خورشيد مي گرده، تصميم بگيره كه در فصل زمستان كمي تندتر
بچرخه! به اين شتابي كه در خود حركت دايروي ممكنه باشه ميگن «شتاب زاويه اي». مثلا
چرخ و فلكهايي مثل فان فار (كه آدم رو مي برن بالا و ميارن پايين) رو در نظر
بگيرين. در نصف حداكثر ارتفاعي كه ميگيرن تجسمشون بكنين. اصلا فكر كنين خودتون در
نصف فاصله ي پايين و بالاش نشستيد. شتاب گرانشي زمين در اينصورت از كف اتاقك شما به
سمت پايينه و عملا راستاي اين شتاب بر محيط دايره ي فان فار مماسه. اين يه نوع شتاب
زاويه ايه. يعني شتابيه كه در راستاي شعاع نيست بلكه مماسه به دايره و عموده به
شعاع. شتاب زاويه اي يعني با شتاب روي دايره چرخيدن
اما« شتاب شعاعي» در مسير شعاعه و عموده به شتاب زاويه اي. «شتاب شعاعي» در تمام
حركتهاي دايروي وجود داره و در واقع اگه نبود اصلا حركت ديگه روي محيط دايره بند
نمي شد. شتاب دايروي بسمت مركزه و هميشه (چه شتاب زاويه اي باشه، چه نباشه) وجود
داره و به مقدار سرعت خطي روي محيط دايره رابطه ي زير رو داره:
a (شتاب شعاعي) = V2/R
10- چرا در لامپ ها از گاز آرگون استفاده مي شود؟
|
اولا گازهايي كه استفاده مي شوند بايد به سيم تنگستن موجود در لامپ صدمه نزنند. به همين دليل از اكسيژن استفاده نمي كنند چون تنگستن را اكسيد مي كند. ثانيا اگر از گازي اصلا استفاده نكنند يعني خلا باشد تنگستن بخار مي شود از گارهايي بايد استفاده كرد كه حالت نجيب داشته باشند ( يعني به سختي واكنش بدهند) مثل آرگون - نئون و هليم |
|
بهتر است بدانيد نور لامپ در مقابل گازهاي زير چه رنگي مي شود : |
|
Na بخار ========================== زرد طلايي |
|
Hg بخار ========================== سبز پسته اي |
|
H , He , Ar ========================== سفيد |
|
Ne ========================== نارنجي |
|
هوا در شرايط خاص ========================== بنفش |
مشهور است كه نيوتون از افتادن سيب از درخت الهام گرفت و قانون جهاني گرانش را كشف كرد . نيوتون نخستين پي برد كه نيرويي كه بر اشياء مجاور زمين وارد مي شود و سبب سقوط آنها مي گردد از نوع همان نيرويي است كه در منظومه شمسي بين خورشيد و سياره ها وجود دارد سپس نظر خود را تعميم داد و قانون جهاني گرانش را به صورت زير بيان كرد:
هر دو جسم يكديگر را با نيرويي جذب مي كنند كه با حاصل ضرب جرم هاي آنها نسبت مستقيم و با مجذور فاصله آن ها از هم نسبت معكوس دارد.
مثلا اگر دو جسم با جرم هاي m2 و m1 به فاصله r از يكديگر قرار گرفته باشند قانون جهاني گرانش درباره آن ها به صورت زير نوشته مي شود:
F=G m1 m2 /r2
در اينجا G ثابت جهاني گرانش نام دارد كه نخستين بار توسط كاونديش محاسبه شد
شدت ميدان گرانش
شدت ميدان گرانش در هر نقطه از يك ميدان گرانش عبارت است از نيرويي كه بر واحد جرم واقع در آن نقطه وارد مي شود و آن را با g نمايش مي دهيم مثلا شدت ميدان گرانشي زمين در نقطه اي واقع بر سطح زمين به فرض اين كه تمام جرم زمين را در مركز آن متمركز فرض كنيم برابر است با:
g=F/m =G M/R2
M جرم زمين و R شعاع آن است.
اگر رابطه فوق را به صورت :
M=g R2 /G
بنويسيم با اندازه گيري g ( شتاب ثقل ) و R شعاع زمين مي توانيم جرم زمين را محاسبه كنيم.
شعاع زمين به روشهاي مختلف قابل محاسبه است كه يكي از ابتدايي ترين روشهاي اندازه گيري شعاع زمين منسوب به اراتستن است كه 240 سال قبل از ميلاد اين روش را به كار برد
|
هنگامي که دو جسم با دماهاي متفاوت در تماس با يکديگر قرار گيرند انرژي از جسم گرمتر به جسم سرد تر ميرود به انرژي که در اين شرايط منتقل مي شود انرژي گرمايي مي گويند |
|
الف - گرما و حرکت مولکولي ميدانيد که ماده از مولکولها تشکيل شده است اين مولکولها ساکن نيستند بلکه دائما در حال حرکت هستند نوع حرکت آنها بستگي به حالت ماده دارد يکي از اثرهاي گرما بر ماده اين است که حرکت آنها را سرعتر مي کند و فاصله مولکول ها را افزايش مي دهد در نتيجه موجب افزايش طول سطح و حجم جامدات و حجم مايعات و گازها مي شود |
|
ب - گرما وانرژي دروني مولکولهاي اجسام چون در حرکتند داراي انرژي جنبشي ميباشند و چون بين آنها نيروهاي پيوستگي وجود دارد به سبب وضع و حالت خود داراي انرژي پتانسيل نيز هستند هنگاميکه ماده اي را گرم مي کنيم انرژيهاي جنبشي و پتانسيل مولکولها هردو افزايش مي يابد مجموع انرژيهاي جنبشي وپتانسيل تمام ملکولهاي يک ماده را انرژي دروني يا گرمايي آن ماده مينامند |
|
دما دما کميتي است نسبي و مقايسه اي و حالت جسم را نشان مي دهد به عبارت ديگر درجه گرمي جسم را نشان مي دهد نه انرژي گرمايي آن را |
|
دماسنجها دماسنج وسيله اندازه گيري دماي اجسام است که بر اساس انبساط اجسام کار مي کنند |
|
مدرج کردن دماسنجها براي مدرج کردن دماسنجها از دو نقطه ثابت در طبيعت استفاده مي شود يکي نقطه پاييني که معمولا نقطه ذوب يخ يا نقطه انجماد آب خالص در فشار يک اتمسفر بوده و دومي نقطه بالايي که نقطه جوش آب خالص در فشار يک اتمسفر مي باشد |
|
الف - سلسيوس يا سانتيگراد در اين دماسنج نقطه ذوب يخ صفر درجه و نقطه جوش آب صد انتخاب شده است و فاصله بين صفر وصد به صد قسمت مساوي تقسيم شده است |
|
ب - فارنهايت نقطه ذوب يخ 32 و نقطه جوش آب 212 انتخاب شده است و فاصله بين به 180 قسمت مساوي تقسيم شده است |
|
ج - کلوين يا مطلق نقطه ذوب يخ 273 و نقطه جوش آب 373 و فاصله بين به 100 قسمت مساوي تقسيم شده است |
|
د - رئومر نقطه ذوب يخ صفر و نقطه جوش آب 80 درجه و فاصله بين به 80 قسمت مساوي تقسيم شده است |
|
رابطه دماها در دماسنجهاي مختلف اگر دماسنج سلسيوس دماي جسمي راC ، فارنهايت همان دما را F ، کلوين آن را T و رئومر R نشان دهد رابطه بين آنها به صورت زير است |
